Εντός των αμέσως επόμενων ημερών κατατίθεται στη Βουλή προς συζήτηση και ψήφιση από το δεύτερο θερινό τμήμα, το νομοσχέδιο για τη δασική νομοθεσία, την ιδιωτική πολεοδόμηση, τους οικοδομικούς συνεταιρισμούς και την ανάπτυξη των εγκαταλελειμμένων οικισμών
Με τις νέες ρυθμίσεις, όπως υποστήριξε σε συνέντευξη Τύπου ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος Νίκος Ταγαράς, προωθείται ένα νέο μοντέλο «ήπιας οικιστικής ανάπτυξης με περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά».
Ο κ. Ταγαράς μίλησε για νέα εθνική πολιτική γης, βασικό κομμάτι της οποίας είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής και η περιβαλλοντική προστασία: «Παράλληλα, αυτή η πολιτική στοχεύει στη δημιουργία προϋποθέσεων οικονομικής ανάπτυξης μέσω επενδύσεων σε ακίνητα».
Ολόκληρο το κείμενο του
σχεδίου νόμου και η
αιτιολογική έκθεση, όπως τα παρουσιάζει το Βήμα.
Βάσει του συγκεκριμένου μοντέλου, επισημαίνει το Βήμα:
τακτοποιούνται οικοδομικοί συνεταιρισμοί που βρίσκονται σε δάση και δασικές εκτάσεις με ανταλλαγές εκτάσεων,
νομιμοποιούνται οικισμοί που είχαν χτιστεί μέσα σε δάση και δασικές εκτάσεις με ευθύνη της διοίκησης, όπως είναι η περίπτωση του Αγίου Στεφάνου και
εισάγονται νέες χρήσεις στα δάση και τις δασικές εκτάσεις της χώρας.
Έτσι πλέον σε δάση και δασικές εκτάσεις θα επιτρέπεται η κατασκευή:
οργανωμένων υποδοχέων τουριστικών δραστηριοτήτων,
κέντρων ιαματικού τουρισμού - θερμαλισμού,
μονάδες μεταποίησης αγροτικών προϊόντων,
δεξαμενές αποθήκευσης πετρελαιοειδών,
ηλεκτροπαραγωγή από συμβατικά καύσιμα κλπ.
Τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου
Σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό ΠΕΚΑ Νίκο Ταγαρά, τα βασικά σημεία της νέας αυτής νομοθετικής πρωτοβουλίας είναι τα ακόλουθα, ανά θέμα:
Οικοδομικοί συνεταιρισμοί – ιδιωτική πολεοδόμηση
Αυξάνεται η δημόσια περιουσία - Αυξάνονται τα δημόσια δάση – Δίνονται προοπτικές ανάπτυξης σε εγκαταλελειμμένους και μικρούς οικισμούς της περιφέρειας – Επιλύονται προβλήματα δεκαετιών των οικοδομικών συνεταιρισμών
• Δίνεται προοπτική λύσης σε ένα σύνθετο πρόβλημα που ταλαιπωρεί εκατοντάδες χιλιάδες συμπολίτες μας επί 40 και πλέον χρόνια.
• Αυξάνεται το περιβαλλοντικό ισοζύγιο εκεί που υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη. Στα μεγάλα αστικά κέντρα δηλαδή, όπου υπάρχει ήδη έντονη πολεοδομική επιβάρυνση, δίνεται η δυνατότητα στο κράτος να πάρει, στο πλαίσιο ανταλλαγής, ιδιωτικές εκτάσεις και να τις αποδώσει στο κοινωνικό σύνολο ως νέο δάσος και ως χώρους πρασίνου.
• Δίνεται έμφαση στο περιβάλλον και στο περιβαλλοντικό όφελος των πολιτών. Δίνονται νέες, μη προστατευόμενες, εκτάσεις στους πολίτες για αξιοποίηση, ενώ ταυτόχρονα το δημόσιο αποκομίζει νέες δασωμένες και αναδασωμένες εκτάσεις. Η τοπική αυτοδιοίκηση αποκτά νέους χώρους πρασίνου ενώ δίνονται ειδικά πολεοδομικά κίνητρα με περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά (μεγάλοι ελεύθεροι χώροι, μείωση οδικών δικτύων, δημιουργία έργων υποδομής – δίκτυα και βιολογικοί καθαρισμοί).
• Ενισχύονται οι μικροί και εγκαταλελειμμένοι οικισμοί στην περιφέρεια. Με αυτόν τον τρόπο δίνεται η δυνατότητα να αναζωογονηθεί η κοινωνία και η οικονομία σε όλη τη χώρα, παρέχονται νέες ευκαιρίες διαβίωσης έξω από τα αστικά κέντρα, παρέχονται νέες δυνατότητες εργασίας, αξιοποιούνται δημόσιες επενδύσεις και υποδομές που έχει φτιάξει το κράτος στην περιφέρεια και σήμερα παρακμάζουν μένοντας αναξιοποίητες.
• Καθιερώνονται τα Ειδικά Σχέδια Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης και Ανάπτυξης (ΕΣ.ΠΕΡ.Α.Α) για τη χωροθέτηση και πολεοδόμηση των περιοχών πέριξ των μικρών και εγκαταλελειμμένων οικισμών
• Καθορίζονται οι λεπτομέρειες εφαρμογής και δίνονται λύσεις σε χρόνια προβλήματα οικοδομικών συνεταιρισμών, οι οποίοι έχουν ξεκάθαρο ιδιοκτησιακό καθεστώς αλλά δεν μπορούν να πολεοδομηθούν ποτέ με βάση τη νομολογία του ΣτΕ, παρότι το κράτος τους είχε δημιουργήσει, θεσμικά, την πεποίθηση ότι θα αποκατασταθούν οικιστικά.
Τώρα προβλέπουμε τη διαδικασία ανταλλαγής αυτών των εκτάσεων με άλλες που θα μπορούν να πολεοδομηθούν (ή ακόμη και με νέα έτοιμες, πολεοδομημένες εκτάσεις) δίπλα σε μικρούς και εγκαταλελειμμένους οικισμούς. Με το σχέδιο νόμου προβλέπεται η ελεγχόμενη και οργανωμένη οικιστική ανάπτυξη (αποκλειστικά κατοικίες) δίπλα σε υπάρχοντες οικισμούς.
• Με τις προτεινόμενες διατάξεις ορίζονται οι περιοχές προς πολεοδόμηση κατόπιν αιτήματος (τοπική αυτοδιοίκηση, δασικές υπηρεσίες, Ελληνικό Δημόσιο) και δημιουργούνται ζώνες υποδοχής συντελεστή δόμησης. Οι ζώνες τοποθετούνται δίπλα σε υπάρχοντες οικισμούς οι οποίοι όμως είναι μικροί ή εγκαταλελειμμένοι, δίνοντας ζωή σε φθίνοντες οικισμούς.
Παράλληλα οι υπάρχοντες οικισμοί αναβαθμίζονται και ταυτόχρονα καλύπτονται οι απαιτήσεις για ύπαρξη πολεοδομικού σχεδιασμού.
• Αναδεικνύονται περιουσιακά δικαιώματα των πολιτών (όπως τα μερίδια των οικοδομικών συνεταιρισμών) που είναι χαμένα και ανενεργά και μπορούν πλέον να αποκτήσουν αξία.
• Η λύση που δίνεται αφορά μόνο τους οικοδομικούς συνεταιρισμούς που έχουν ξεκάθαρο ιδιοκτησιακό καθεστώς.
• Η πολιτεία φροντίζει να προσαρμοστεί τόσο στις τελευταίες αποφάσεις του ΣτΕ όσο και στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που αξιώνουν αποζημίωση όσων πολιτών δεν μπορούν να αξιοποιήσουν αυτά τα περιουσιακά τους δικαιώματα.
• Ενσωματώνεται η νομολογία του ΣτΕ για επιμέρους ζητήματα οικοδομικών συνεταιρισμών
• Προάγεται, στο πλαίσιο των συνταγματικών επιταγών, η προστασία του περιβάλλοντος. Εκεί που χωροθετούνται περιοχές υπάρχουν αυστηροί περιβαλλοντικοί όροι. Το νέο πλαίσιο ιδιωτικής πολεοδόμησης εφαρμόζεται μόνο με αυστηρά περιβαλλοντικά κριτήρια. Δεν γίνεται καμία έκπτωση στην περιβαλλοντική προστασία. Δεν χωροθετούνται περιοχές σε δάση, αιγιαλό, αρχαιολογικούς χώρους, κατ’ απόλυτη προσαρμογή στις διατάξεις του Συντάγματος.
• Επιλύεται το χρόνιο πρόβλημα των οικοδομικών συνεταιρισμών στη Ζώνη Αστικού Αναδασμού του Πικερμίου, όπου το κράτος κερδίζει ιδιοκτησιακά δασωμένες και αναδασωμένες περιοχές, που σήμερα προστατεύονται από τη νομοθεσία αλλά είναι εγκαταλελειμμένες, και αυξάνεται το ισοζύγιο πρασίνου στην περιοχή, ενώ ταυτόχρονα οι οικοδομικοί συνεταιρισμοί – και ο ΑΟΟΑ – μπορούν να πολεοδομήσουν στις «καθαρές» πολεοδομικά εκτάσεις που κατέχουν.
Δασικές επεμβάσεις
Με τις γενικές διατάξεις:
• Αυξάνεται η προστασία των δασών, των δασικών εκτάσεων και των χορτολιβαδικών και βραχωδών εκτάσεων.
• Καθορίζεται νέος τρόπος υπολογισμού της αξίας των δασών και δασικών εκτάσεων με βάση τη θέση, τις παραγωγικές, προστατευτικές, αισθητικές, και λοιπές λειτουργίες τους και όχι μόνο την παραγωγή ξύλου και βοσκήσιμης ύλης, όπως μέχρι σήμερα προβλέπονταν. Εντάσσονται πλέον και οι δημόσιες χορτολιβαδικές εκτάσεις.
• Επιταχύνονται οι διαδικασίες χαρακτηρισμού μίας έκτασης όσον αφορά το δασικό χαρακτήρα. Συντομεύεται ο χρόνος που απαιτείται, μειώνονται τα εμπλεκόμενα επίπεδα, ενισχύονται οι αρμόδιες επιτροπές, διασφαλίζεται περαιτέρω η αμεροληψία, απλοποιούνται τις διαδικασίες, διευκολύνονται οι πολίτες.
• Καταπολεμείται η γραφειοκρατία, αυξάνεται η διαφάνεια, απελευθερώνονται οι δασικοί υπάλληλοι από χρονοβόρες διαδικασίες. Τυποποιείται το περιεχόμενο των αιτήσεων των πολιτών και των απαντήσεων των δασικών υπηρεσιών.
Δημιουργείται ειδική διαδικτυακή πύλη στο ΥΠΕΚΑ όπου καταχωρούνται υποχρεωτικά όλες οι πράξεις χαρακτηρισμού των δασικών υπηρεσιών, μαζί με τοπογραφικά διαγράμματα και τυχόν αποφάσεις ανωτέρων οργάνων.
• Δίδεται απόλυτη προτεραιότητα στην έκδοση πράξης χαρακτηρισμού για μεγάλα έργα.
• Κηρύσσονται υποχρεωτικά αναδασωτέες όλες οι εκτάσεις που απώλεσαν τη δασική τους βλάστηση, από κάθε αιτία (όπως εκχέρσωση, φύτευση μη δασικών φυτών) για πρώτη φορά, και όχι μόνο από πυρκαγιά ή παράνομη υλοτομία.
• Αυστηροποιούνται οι ποινές για παραβάσεις της δασικής νομοθεσίας.
• Απλοποιούνται οι διαδικασίες κατεδάφισης αυθαιρέτων σε δάση και δασικές εκτάσεις.
Με τις διατάξεις για τις επιτρεπτές δασικές επεμβάσεις:
• Εφαρμόζεται για πρώτη φορά η έννοια του περιβαλλοντικού ισοζυγίου στις δασικές επεμβάσεις, με την υποχρέωση δάσωσης ή αναδάσωσης τουλάχιστον ίσης έκτασης με αυτήν της επέμβασης από τον ίδιο τον ιδιώτη/φορέα υλοποίησης επέμβασης/επενδυτή.
• Αυξάνεται το δάσος στη χώρα. Ο φορέας υλοποίησης επέμβασης υποχρεούται για πρώτη φορά να δασώσει ή να αναδασώσει τουλάχιστον ίση έκταση με αυτήν της επέμβασης, ανεξαρτήτως αν η προς επέμβαση έκταση είναι δασική ή δάσος. Ο φορέας, για πρώτη φορά, οφείλει να παραδώσει στο δημόσιο έτοιμο δάσος τριών ετών και όχι να κάνει απλώς μία αναδάσωση. Επομένως το ισοζύγιο «νέο δάσος – παλαιά δασική έκταση ή δάσος» οδηγεί σε αύξηση του δάσους.
• Κωδικοποιούνται για πρώτη φορά από το 1979 σε ενιαίο κείμενο όλες τις επιτρεπτές δασικές επεμβάσεις. Ξεκαθαρίζουμε τι επιτρέπεται και που. Η δασική νομοθεσία του 1979 έχει τροποποιηθεί πλειστάκις μέχρι σήμερα με αποτέλεσμα να είναι δυσχερής για τον καθένα η εύρεση του ισχύοντος νομικού πλαισίου για κάποια επέμβαση.
• Όλες οι παραχωρήσεις δασικών εκτάσεων για επιτρεπτές επεμβάσεις γίνονται κατά χρήση και σε καμία περίπτωση κατά κυριότητα, όπως γινόταν μέχρι σήμερα σε ορισμένες περιπτώσεις. Διασφαλίζεται επομένως περαιτέρω η δημόσια περιουσία.
• Εναρμονίζεται η δασική νομοθεσία περί επιτρεπτών επεμβάσεων με τις διατάξεις της περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΑΕΠΟ ή ΠΠΔ). Απλοποιείται και βελτιώνεται το πλαίσιο αδειοδότησης μιας δραστηριότητας.
• Προσθέτουμε λίγες και συγκεκριμένες επεμβάσεις σε αυτές που επιτρέπονται. Επιτρέπονται πλέον οι μόνιμες κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις (σε αντίθεση με τις πρόχειρες μόνο μέχρι σήμερα) προκειμένου να προωθηθεί η υγιεινή και η ασφάλεια του ζωϊκού κεφαλαίου και προϊόντων, σε εναρμόνιση με τις κοινοτικές οδηγίες. Βελτιώνουμε τους όρους δραστηριοποίησης και ενισχύουμε την πρωτογενή κτηνοτροφική παραγωγή.
• Εναρμονίζουμε τη δασική νομοθεσία με την υφιστάμενη τουριστική νομοθεσία. Εκτός από ξενοδοχεία και γήπεδα γκολφ, που ήδη προβλέπονται, εντάσσονται στις επιτρεπτές επεμβάσεις οι ολοκληρωμένοι υποδοχείς τουριστικών δραστηριοτήτων και οι εγκαταστάσεις αξιοποίησης ιαματικών πόρων. Επιτρέπονται επίσης οι αναγκαίες υποδομές (οδοί πρόσβασης, τελεφερίκ κλπ).
• Απλοποιείται η διαδικασία αδειοδότησης κατασκηνώσεων.
• Δίνεται ώθηση στην πρωτογενή και δευτερογενή παραγωγή δασικών και αγροτικών προϊόντων. Επιλύονται προβλήματα εγκατάστασης μονάδων εγκαταστάσεις μονάδων μεταποίησης γεωργικών προϊόντων που παράγονται στην περιοχή, τυροκομικών μονάδων επεξεργασίας γάλακτος, οινοποιείων, αποσταγματοποιείων, ποτοποιείων, εμφιαλωτηρίων, ελαιοτριβείων, σφαγείων και χερσαίων εγκαταστάσεων μονάδων υδατοκαλλιέργειας.
• Επιλύονται χρόνια προβλήματα αγροτικών αναδασμών, καλλιέργειας δασωμένων αγρών, παραχώρησης καστανοτεμαχίων.
• Δίδεται για πρώτη φορά η δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας από ιδιώτες πιστοποιημένων δασικών φυτωρίων. Δημιουργείται νέα επιχειρηματική δραστηριότητα πρωτογενούς παραγωγής.
Άλλες διατάξεις
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει σειρά άλλων νομοθετικών διατάξεων που επιλύουν χρόνια προβλήματα. Για παράδειγμα:
• Αποτυπώνονται ψηφιακά, με συντεταγμένες από το εθνικό σύστημα γεωαναφοράς, στην ενιαία βάση που καθιέρωσε η Χωροταξική και Πολεοδομική Μεταρρύθμιση, τα όρια των οικισμών κάτω των 2000 κατοίκων και των οικισμών που προϋφίστανται του 1923, ανεξαρτήτως της νομικής κατάστασης των ορίων, προκειμένου να υπάρχει ολοκληρωμένη και σαφής εικόνα όλου του δομημένου χώρου της επικράτειας σε ψηφιακή μορφή, όπως σταθερά επιδιώκει το ΥΠΕΚΑ σε όλα τα νομοθετήματα (π.χ. νόμος 4178).
• Επιλύονται προβλήματα καθυστέρησης στην αδειοδότηση αθλητικών εγκαταστάσεων
• Επιλύονται προβλήματα χωροθέτησης παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών σε υφιστάμενα κτίρια.
• Επιλύονται προβλήματα χωροθέτησης, συντήρησης, χρήσης, αδειοδότησης υφιστάμενων κτιρίων αλλά και συγκρούσεις νομοθετικών ρυθμίσεων για τουριστικές ή βιομηχανικές χρήσεις.
Όπως
είναι ήδη γνωστό, ο Ν. 4257/14 δίνει τη δυνατότητα στους οφειλέτες του Δήμου να
ρυθμίσουν τις οφειλές τους με ιδιαίτερα
ευνοϊκούς όρους.
